Bir split klima aslında iki ayrı makinedir: odanın içindeki ünite havayı emip soğutur ve nemini alır; balkondaki ya da duvardaki dış ünite bu ısıyı dışarı atar. İkisi de hava ile çalıştığı için ikisi de kirlenir, ama farklı biçimde. Bu sayfayı o ayrıma göre kurduk: önce iç ünite ve hijyen, sonra dış ünite ve verim, ardından gaz konusundaki yaygın yanlışlar ve bakım takvimi.
İç ünite: hijyen tarafı
İç ünitede hava önce toz filtresinden, sonra evaporatör (soğutucu serpantin) kanatçıklarından geçer. Evaporatör çalışırken sürekli ıslaktır; üzerine yapışan toz, nemle birleşince küf ve bakteri için uygun bir zemin oluşturur. Klimayı açtığınızda gelen ekşi, küflü koku bu tabakanın kokusudur. Fan (turbo fan) kanatları da aynı şekilde kaplanır; kanat aralıkları daralınca üflenen hava azalır, cihaz daha uzun çalışır.
Bakımda iç ünitede yapılanlar:
- Ön panel ve toz filtreleri sökülür, yıkanır; varsa karbon ve antibakteriyel filtreler kontrol edilir, ömrü dolmuşsa değişimi önerilir.
- Elektrik kartı ve motor korumaya alınır; evaporatör kanatçıklarına serpantin temizleyici köpük uygulanır, bekletilip basınçlı suyla durulanır. Kanatçıklar eğilmişse tarakla düzeltilir.
- Fan silindiri yerinde ya da sökülerek temizlenir. Yerinde temizlik hafif kirlenmede yeterlidir; kanatların arası siyah katmanla dolmuşsa sökmek gerekir.
- Drenaj tavası ve hortumu yıkanır, hortumun akışı test edilir. Yaz ortasında "klima su damlatıyor" çağrılarının çoğu, bakımda temizlenmemiş bir drenajdan kaynaklanır.
- Kanat (flap) motoru, sıcaklık sensörü ve uzaktan kumanda alıcısı kontrol edilir.
Temizlik sonrasında üniteye koku giderici ve antibakteriyel bir uygulama yapılır. Bu uygulamanın etkisi kalıcı değildir; esas olan kanatçıkların fiziksel olarak temizlenmiş olmasıdır.
Dış ünite: verim tarafı
Dış ünitedeki kondenser, cihazın odadan aldığı ısıyı dış havaya verir. Kanatçıkları polen, yaprak, kuş tüyü, ana yol kenarında egzoz isi ve sahil hattında tuzlu nemle kaplanır. Kirli bir kondenser ısıyı atamaz; kompresör daha yüksek basınçta ve daha sıcak çalışır, elektrik tüketimi artar, soğutma düşer, inverter cihazlarda yüksek basınç hatası ve koruma amaçlı kapanmalar görülür.
Dış ünitede yapılanlar: kondenser kanatçıklarının uygun basınçta suyla ve gerekirse kimyasalla yıkanması, fan motorunun ve kanatlarının temizliği, elektrik bağlantılarının ve kondansatörün kontrolü, kompresörün çalışma akımının ölçülmesi, titreşim takozlarının ve montaj askısının gözden geçirilmesi. Çatıda ya da bina dış cephesinde yüksekte duran üniteler için güvenli erişim (balkon, merdiven, gerekirse platform) keşif aşamasında konuşulur.
Sahada gördüğümüz bir ayrıntı: Bakırköy, Avcılar, Beylikdüzü gibi deniz kıyısındaki semtlerde dış ünitelerin kanatçıkları ve şase vidaları tuz korozyonundan çok daha hızlı yıpranır. Bu bölgelerde dış ünitenin sezonda iki kez yıkanması ve korozyon başlangıcının erken görülmesi cihazın ömrünü belirgin biçimde uzatır.
Gaz konusunda dürüst bir açıklama
Klima gazı yakıt değildir; kapalı bir devrede dolaşır ve "tükenmez". Yani her bakımda gaz basmak gereken rutin bir işlem değildir. Bakımda manifold ile gaz basıncı ölçülür, cihazın çalışma basıncı ve iç-dış ünite sıcaklık farkı normal aralıktaysa gaza dokunulmaz. Basınç düşükse bir kaçak var demektir; o zaman doğru yol gaz basmak değil, önce kaçağın yerini (çoğunlukla rakor bağlantıları, valf iğneleri ya da titreşimle çatlamış bakır boru) bulmak, gidermek, vakum çekmek ve ardından üreticinin belirttiği miktarda gaz şarj etmektir. "Bakımda gaz da bastık" diye ücret ekleyen uygulamalara karşı temkinli olun. Bu konunun ayrıntıları klima tamiri sayfasında.
Bakım takvimi ve sıklık
Yalnızca yazın soğutma için kullanılan bir klimada yılda bir bakım, mayıs ayında yapılması en uygunudur: kış boyunca biriken toz temizlenir, ilk sıcak dalgasında cihaz hazır olur ve servis yoğunluğu henüz başlamamıştır. Kışın ısıtma amacıyla da kullanılıyorsa (Avrupa Yakası'nda doğal gazı olmayan dükkânlarda ve bazı yazlık sitelerde yaygındır) sonbaharda ikinci bir bakım gerekir. Ofisler, berber ve kuaför salonları, lokantalar gibi tozlu ya da yağlı havaya sahip yerlerde iç ünite temizliği sezon içinde tekrarlanmalıdır.
Toz filtrelerini ise bakım beklemeden kendiniz temizleyebilirsiniz: ön kapağı kaldırın, filtreleri çıkarın, ılık suyla yıkayın, gölgede kurutun, takın. Yoğun kullanımda iki haftada bir, normal kullanımda ayda bir yeterlidir. Filtre temiz tutulursa evaporatör çok daha yavaş kirlenir. Evaporatöre sprey sıkıp bırakmak ise önerilmez; çözülen kir drenaja dolar.
Süre, hazırlık ve fiyatı etkileyen etkenler
Tek bir duvar tipi split için iç ve dış ünite bakımı genellikle bir saat civarı sürer; fan sökülerek yapılan derin temizlikte süre uzar. İç ünitenin altında yıkama sırasında su gelebileceği için koltuk ve halının korunması, elektrik prizinin ulaşılabilir olması, dış üniteye erişim yolunun açık olması yeterli hazırlıktır.
Fiyatı belirleyen başlıca şeyler: cihaz tipi (duvar tipi, salon tipi, kaset, kanallı), kapasite, iç ünitenin kirlilik derecesi (yerinde mi sökülerek mi temizleneceği), dış ünitenin konumu ve erişim güçlüğü, cihaz sayısı. Aynı adreste birden fazla cihazın bakımı tek ziyarette yapıldığında toplam daha uygun olur. Rakamı cihazları gördükten sonra ve işleme başlamadan önce söyleriz.
Güvenlik
İç üniteyi yıkamadan önce sigortanın kapatılması zorunludur; kartı ıslanan klima bakım bitmeden arızalanır. Dış üniteye tek başınıza merdivenle ulaşmaya çalışmayın; yüksekte çalışma düşme riski taşır ve teknisyenlerimiz uygun ekipmanla gelir. Bakım sırasında kompresör yanmış, fan motoru sıkışmış ya da kaçak tespit edilmişse bunlar bakım değil tamir kapsamına girer; durumu söyler, onayınızı alırız. Garantisi süren yeni cihazlarda bakımı üretici servisine yaptırmanız garantiyi korumanın en güvenli yoludur.
Klima Bakımı Hakkında Merak Edilenler
Klima bakımı yılda kaç kez yapılmalı?
Yalnızca yazın kullanılan konut klimalarında yılda bir, ideal olarak mayıs ayında. Kışın ısıtma amacıyla da kullanılıyorsa sonbaharda ikinci bir bakım gerekir. Ofis, kuaför ve lokanta gibi tozlu ya da yağlı ortamlarda iç ünite temizliği sezon içinde tekrarlanmalıdır.
Her bakımda gaz basılması gerekir mi?
Hayır. Soğutucu gaz kapalı devrede dolaşır ve tükenmez. Bakımda basınç ölçülür; normalse gaza dokunulmaz. Basınç düşükse bir kaçak vardır ve önce kaçağın bulunup giderilmesi, vakum çekilmesi, ardından doğru miktarda şarj yapılması gerekir.
Klimadan kötü koku geliyor, bakım çözer mi?
Çoğunlukla evet. Koku, ıslak evaporatör ve fan üzerinde biriken toz ile küf tabakasından gelir. Fiziksel temizlik ve ardından antibakteriyel uygulama kokuyu giderir. Sprey sıkıp bırakmak kalıcı çözüm değildir.
Toz filtrelerini kendim temizleyebilir miyim?
Evet, hem de temizlemelisiniz. Ön kapağı açıp filtreleri çıkarın, ılık suyla yıkayın, gölgede kurutup takın. Yoğun kullanımda iki haftada bir, normal kullanımda ayda bir yeterlidir. Evaporatör ve dış ünite temizliği ise servis işidir.
Bakım ne kadar sürer, ortamı hazırlamam gerekir mi?
Bir duvar tipi split için iç ve dış ünite bakımı yaklaşık bir saat sürer; fan sökülerek derin temizlik yapılacaksa daha uzun. İç ünitenin altındaki eşyaları koruyun, prize ve dış üniteye erişimin açık olmasını sağlayın; bu yeterlidir.
Bakım randevusu
Avrupa Yakası'nın tüm ilçelerinde yerinde klima bakımı yapıyoruz; işçilik ve değiştirilen parçalar 1 yıl garantilidir. 0212 550 13 43 veya 0542 502 13 73 numaralarından ulaşabilir, WhatsApp'tan yazabilir ya da Servis Formu'nu doldurabilirsiniz. Diğer klima hizmetlerimiz için klima servis hizmetleri sayfasına, ilçenize özel bilgi için klima servisi verilen ilçeler listesine bakabilirsiniz.